Κείμενο-Επιμέλεια: Νικόλαος Β. Παππάς, ΜΑ Αρχαιολόγος.
Υπαίθρια θέση κοντά στον ποταμό Λούρο και τον οικισμό του Αγίου Γεωργίου, πάνω στην εθνική οδό Πρέβεζας - Ιωαννίνων, ο Κοκκινόπηλος αποτελεί ίσως την αρχαιότερη ως τώρα αρχαιολογική θέση όχι μόνον της Ηπείρου αλλά ολόκληρης της Ελλάδας. Εκτός από το βαρυσήμαντο αυτό ιστορικό του υπόβαθρο, εντυπωσιάζει και για το χαρακτηριστικό του χρώμα αλλά και τη διάβρωση που έχει υποστεί από τα νερά της βροχής στο διάβα του χρόνου. Παραμένει όμως αδιευκρίνιστο ακόμα πότε και πώς σχηματίστηκε.

Καθώς βρισκόταν σε μια από τις κυριότερες φυσικές διαβάσεις, με τα άφθονα νερά του ποταμού Λούρου και το άφθονο κυνήγι για την τροφή και την ένδυση, προσέλκυσε από πολύ νωρίς τον προϊστορικό άνθρωπο. Ένας λίθινος χειροπέλεκυς, που βρέθηκε εκεί τα τελευταία χρόνια (από τα λιγοστά παραδείγματα του ελλαδικού χώρου) και χρονολογείται στο διάστημα 250.000-200.000 χρόνια πριν από σήμερα, όπως και ορισμένες άλλες ενδείξεις, αβάσιμες προς το παρόν, καθώς δεν προέρχονται από ανασκαφικά δεδομένα, μας οδηγούν στην Κατώτερη (Αρχαιότερη) Παλαιολιθική περίοδο. Από τις επόμενες περιόδους, τη Μέση και Ανώτερη Παλαιολιθική (200.000-10.000 πριν από σήμερα), οι ενδείξεις είναι περισσότερο σαφείς, καθώς από την επιφανειακή και την ανασκαφική έρευνα της θέσης περισυλλέγησαν αρκετά λίθινα εργαλεία, γεγονός που καθιστά αδιαμφισβήτητη την κατοίκησή της κατά το παραπάνω διάστημα. Πιστεύεται ότι κατοίκησαν εδώ η ίδια ή οι ίδιες ομάδες που κατοίκησαν στο Ασπροχάλικο αλλά και σε ορισμένες ακόμα θέσεις στην κοιλάδα του Λούρου. Δεν μπορεί, ωστόσο, ακόμα να προσδιοριστεί εάν η θέση αυτή, που είναι και η μεγαλύτερη σε έκταση, αποτελούσε τον κύριο χώρο εποχιακής εγκατάστασης ή εάν ο ρόλος της μεταβαλλόταν ανάλογα με τις κλιματικές αλλαγές. Όπως και να 'χει το πράγμα, ο Κοκκινόπηλος αποτελεί μια από τις ελάχιστες θέσεις του ελλαδικού χώρου που συνδέεται με τη μετάβαση από τους Neanderthal στον σύγχρονο άνθρωπο. Απομένει μόνο να αποσαφηνιστεί πώς έγινε αυτή η μετάβαση και πώς ο σύγχρονος άνθρωπος, ο Homo sapiens, κατόρθωσε να υπερισχύσει αυτών. Με βάση ορισμένες φυλλόσχημες αιχμές που βρέθηκαν εδώ, οι οποίες θεωρούνται εργαλεία των Homo sapiens, προκύπτει ότι αυτοί πέρασαν από τον ελλαδικό χώρο στην πορεία τους από την Εγγύς Ανατολή προς τη Δυτική Ευρώπη. Από τη στιγμή όμως που τα σκελετικά κατάλοιπα απουσιάζουν (η σύσταση του ερυθρωπού χώματος δεν βοήθησε στη διατήρησή τους), είναι δύσκολο να ειπωθεί με βεβαιότητα σε ποιο είδος ανήκαν οι ομάδες που κατοίκησαν τόσο στη θέση αυτή όσο και σε άλλες της Ηπείρου.
|
|
Περισσότερα...
|
|
 Κείμενο-Επιμέλεια: Νικόλαος Β. Παππάς, ΜΑ Αρχαιολόγος.
Θέση που αναφέρει ο Όμηρος, η Εφύρα, αποικία των Μυκηναίων, τοποθετείται στον λόφο, 500 μ. βόρεια του Νεκρομαντείου (στον σημερινό Μεσοπόταμο). Από πολύ νωρίς, ήδη από τον 14ο αι. π.Χ., οι Μυκηναίοι έμποροι είχαν εγκαταστήσει εδώ την αποικία τους, όπως και σε άλλες θέσεις των δυτικών ακτών της Ηπείρου (για παράδειγμα την Τορύνη στη θέση Κίπερη, ανατολικά της Πάργας), με σκοπό τις εμπορικές επαφές με την ηπειρωτική ενδοχώρα και κυρίως την εκμετάλλευση της πλούσιας κτηνοτροφίας της. Για την τοποθέτησή της δίπλα στον Αχέροντα ποταμό και την Αχερουσία λίμνη δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, αφού αιώνες αργότερα κάνει λόγο γι' αυτήν και ο ιστορικός Θουκυδίδης (Ι, 46, 3-4) με αφορμή την προσόρμιση του στόλου των Κορινθίων και των συμμάχων τους στην περιοχή πριν από τη ναυμαχία με τους Κερκυραίους στα Σύβοτα (433 π.Χ.). Λέγει λοιπόν ο μεγάλος ιστορικός: «[...] σε μικρή απόσταση από τη θάλασσα, στην Ελεάτιδα της Θεσπρωτίας, βρίσκεται η Εφύρα. Κοντά σ' αυτήν έχει την εκροή της στη θάλασσα η Αχερουσία λίμνη και ο Αχέρων, που ρέει στη Θεσπρωτία, χύνεται στη λίμνη και από αυτόν πήρε η λίμνη το όνομα Αχερουσία». Εκτός από τις σημαντικές αυτές γραπτές πηγές, ευρήματα στον λόφο, όπου αργότερα χτίστηκε το Νεκρομαντείο των ελληνιστικών χρόνων, επιβεβαιώνουν την ανθρώπινη παρουσία εκεί ήδη από την ύστερη εποχή Χαλκού. Τρεις παιδικοί κιβωτιόσχημοι τάφοι που αποκαλύφθηκαν στην αυλή του ελληνιστικού ιερού, θραύσματα αγγείων αλλά και ένα χάλκινο ξίφος που βρέθηκαν στην κορυφή του λόφου ανάγονται ακριβώς σ' αυτήν την περίοδο (14ος-13ος αι. π.Χ.). Τα στοιχεία αυτά θα ήταν σαφώς πολύ περισσότερα εάν η κορυφή του λόφου δεν είχε ισοπεδωθεί για την κατασκευή του μεγάλου ελληνιστικού ιερού, το οποίο και κατέστρεψε όλες τις προγενέστερες αποδείξεις.
|
|
Περισσότερα...
|
|
|
|
|
|