Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας

Κείμενο-Επιμέλεια: Νικόλαος Β. Παππάς, ΜΑ Αρχαιολόγος.

Κοινωφελής μη κερδοσκοπικός οργανισμός, το Ίδρυμα «Ακτία Νικόπολις» στεγάζεται σε οίκημα επί της οδού Εθνικής Αντιστάσεως 114, κοντά στο λιμάνι της πόλης. Συστάθηκε στο τέλος του 1997 με στόχο την πολιτιστική προσφορά στον νομό Πρέβεζας και την ευρύτερη περιοχή. Αποτελείται από επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, με πρόεδρο τον Νικόλαο Δ. Καράμπελα.

Κυριότεροι σκοποί του Ιδρύματος είναι:

1. Η έρευνα, συλλογή, ανάλυση, σύνθεση, παραγωγή και διοχέτευση πολιτιστικών, επιστημονικών και κοινωνικών στοιχείων που έχουν σχέση με την ευημερία και εξέλιξη της περιοχής.

2.  Η συλλογή βιβλίων, εγγράφων, χαρακτικών και άλλων αντικειμένων που έχουν σχέση με την περιοχή της Πρέβεζας.

3.  Η δημιουργία ειδικής βιβλιοθήκης, ιστορικού κυρίως ενδιαφέροντος παλαιών και νέων εκδόσεων που αφορούν στην περιοχή της Πρέβεζας με απώτερο σκοπό την πρόσβαση σε αυτή ερευνητών της ιστορίας κυρίως της περιοχής.

4.  Η χορήγηση υποτροφιών σε ειδικούς ερευνητές αρχείων που αφορούν στην Ιστορία της Πρέβεζας, τη ναυτική της ιστορία, την αγροτική και αλιευτική της ζωή.

5. Η έκδοση εντύπων, μεταφράσεων και εν γένει εκδοτικού υλικού σχετικά με την ιστορία, τον πολιτισμό και το περιβάλλον της περιοχής.

6. Η διοργάνωση συμποσίων, ημερίδων και διαλέξεων με θέματα που βοηθούν την ανάπτυξη της πολιτιστικής υποδομής της περιοχής.

7.  Η υποστήριξη πρωτοβουλιών για την υλοποίηση δραστηριοτήτων που στοχεύουν στη διάδοση των γραμμάτων και των τεχνών.

8.  Η υποστήριξη προτύπων δράσεων για την προστασία του περιβάλλοντος και της εθνικής κληρονομιάς.

Οι εκδόσεις του Ιδρύματος

«Νικόπολις - Πρέβεζα». Το δίγλωσσο αυτό λεύκωμα (ελληνικά-αγγλικά), μια αξιόλογη προσπάθεια του προέδρου του Ιδρύματος Νικολάου Δ. Καράμπελα και του έγκριτου επιστήμονα Σταύρου Β. Μαμαλούκου, κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1994 (ISBN: 960-7660-00-5), αλλά δυστυχώς εδώ και καιρό έχει εξαντληθεί. Στις 176 σελίδες του αναπαράγεται αρχειακό υλικό (χάρτες, γκραβούρες, καρτ-ποστάλ, φωτογραφίες, κλπ.) και γίνεται σύντομη αναφορά στην ιστορία της Νικόπολης και της Πρέβεζας, καθώς και στην αρχιτεκτονική εξέλιξη της τελευταίας.

«Νικόπολις - Δύο περίπατοι». Ο σύντομος αυτός οδηγός (μεταφρασμένος και στα αγγλικά, γερμανικά, ιταλικά και ιαπωνικά) αποτελεί έναν μικρό «ξεναγό» για όποιον θέλει να περιηγηθεί στον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης. Μέσα από τις 48 σελίδες του, οι συγγραφείς Αθηνά Κωνσταντάκη, Μαρία Σκανδάλη και Ελένη Συνεσίου παρέχουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που χρειάζεται ο περιηγητής για να θαυμάσει τα πιο σημαντικά μνημεία της αρχαίας πόλης, παράλληλα με την πλούσια χλωρίδα και πανίδα της περιοχής (ISBN: 960-7660-08-0).

«Ιστορικά μνημεία της Λάκκας Σούλι». Μέσα στις 205 σελίδες του τόμου αυτού, που εκδόθηκε το 1997 (ISBN: 960-7660-06-4) με την επιμέλεια του προέδρου του Ιδρύματος Νικολάου Δ. Καράμπελα, περιλαμβάνονται οι εισηγήσεις της ημερίδας που οργανώθηκε στην Αθήνα από τον Σύλλογο Αποδήμων Θεσπρωτικού Πρέβεζας «Τα Λέλοβα», την Κυριακή 11 Φεβρουαρίου 1996.

Στο πρώτο μέρος του τόμου, αφιερωμένο στις προχριστιανικές αρχαιότητες, παρουσιάζονται ανακοινώσεις για τα αρχαιολογικά κατάλοιπα στην ευρύτερη περιοχή Λάκκα Σούλι (Ιουλία Κατσαδήμα), στην ανατολική Κασσωπαία και τη σημασία τους για την έρευνα της Ηπείρου (Ιωάννα Ανδρέου), αλλά και τη χωρογραφία της περιοχής και ιδιαίτερα του λόφου Καστρί στη διαδρομή του χρόνου (Οδυσσέας Μπέτσος). Στο δεύτερο μέρος περιλαμβάνονται οι εισηγήσεις για τα εκκλησιαστικά μνημεία του ίδιου χώρου (Φραγκίσκα Κεφαλλωνίτου), τον Ιερό Ναό Μεταστάσεως της Θεοτόκου στο Καστρί Ριζοβουνίου (Ξένια Δημητρακοπούλου), αλλά και τις απόψεις τόσο για το ζήτημα της διαχείρισης των αρχαιοτήτων σήμερα (Παναγιώτης Δουκέλλης) όσο και τη συντήρησή τους (Σταύρος Μαμαλούκος).

Με τον τίτλο «ιστορώντας την ελιά...», ο εικονογραφημένος αυτός κατάλογος (ISBN: 960-7660-07-2), στις 35 σελίδες του, εμπεριέχει έργα τέχνης γνωστών ελλήνων καλλιτεχνών, με θέμα την ελιά, τα οποία εκτέθηκαν στην Πρέβεζα, από τις 24 Νοεμβρίου έως τις 3 Δεκεμβρίου 2000, στο πλαίσιο του Διεθνούς Συμποσίου «Η ελιά και το λάδι στον χώρο και τον χρόνο».

Στον κατάλογο περιλαμβάνονται έργα των καλλιτεχνών: Περικλή Αντωνίου, Νίκου Βισκαδουράκη, Γιώργου Γκολφίνου, Πάνου Ελευθερίου, Έλσας Ζαχαράκη, Βασίλη Καζάκου, Μάρκου Καμπάνη, Ζιζής Μακρή, Χρήστου Μποκόρου, Χριστίνας Νάκου, Ασπασίας Παπαδοπεράκη, Κώστα Παπανικολάου, Κώστα Παπατριανταφυλλόπουλου, Θανάση Ρεντζή, Παύλου Σάμιου, Δημήτρη Ταλιάνη, Παναγιώτη Τέτση και Μανώλη Χάρου.

«Α΄ Βαλκανικός πόλεμος (1912-1913). Η απελευθέρωση της Ηπείρου». Ανέκδοτο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, προερχόμενο από τα αρχεία του Πολεμικού Μουσείου, του Ιδρύματος «Ακτία Νικόπολις», του Μουσικοφιλολογικού Συλλόγου «Σκουφάς», της οικογένειας Καλλιγά και άλλες ιδιωτικές συλλογές∙ πηγές ιδιαίτερα σημαντικές που μαζί μ' ένα «σύντομο Χρονικό της απελευθερώσεως της Ηπείρου», γραμμένο από τον φιλόλογο Κώστα Π. Βλάχο, ενημερώνουν τον αναγνώστη για την ταραγμένη αυτή περίοδο και τον μεταφέρουν στο πεδίο των πολεμικών επιχειρήσεων στον άξονα Πρέβεζα - Φιλιππιάδα - Πέντε Πηγάδια - Εμίν Αγά - Κανέτα - Μανωλιάσσα - Μπιζάνι - Ιωάννινα - Θεσπρωτία - Βόρειο Ήπειρο. Μέσα από τις 268 φωτογραφίες του λευκώματος (ISBN: 960-7660-10-2), ο αναγνώστης παρακολουθεί τις μάχες με τον εχθρό, τις κακουχίες του πολέμου, την περίθαλψη των τραυματιών, τις στιγμές ανάπαυλας και βιώνει την αγωνία των πολεμιστών αλλά και τον ενθουσιασμό και τη χαρά της νίκης.

«Θεόφιλος Στ. Παπαγεωργίου «Ημερολόγιον»». Νέος φιλόλογος ήταν ο Θεόφιλος Στ. Παπαγεωργίου όταν τραυματίστηκε θανάσιμα στα σύνορα με την Αλβανία τις πρώτες μέρες του πολέμου του 1940. Ήταν ο πρώτος έφεδρος αξιωματικός που έπεσε για την ελευθερία της πατρίδας στον ελληνοϊταλικό πόλεμο.

Στις 160 σελίδες αυτού του βιβλίου (ISBN: 960-7660-13-7), την επιμέλεια του οποίου είχε ο Αλέξανδρος Γ. Τζούρος, αναβιώνουν οι νεανικές σκέψεις και εφηβικές ανησυχίες του νεαρού τότε Θεόφιλου, όπως αυτές καταγράφηκαν στο διάστημα 15 Ιουλίου 1927 - 3 Νοεμβρίου 1928 στο προσωπικό του ημερολόγιο. Είναι αλήθεια ότι μέσα από τις σελίδες του ζωντανεύουν μνήμες από την Πρέβεζα της τριετίας 1926-1928 και μεταδίδεται σχεδόν ακέραια η ατμόσφαιρα που επικρατούσε στην επαρχιακή εκείνη πόλη την εποχή του μεσοπολέμου.

Εμπλουτισμένη με φωτογραφίες και αρχειακό υλικό, ομιλίες, αναμνήσεις και σχετικές δημοσιεύσεις, η έκδοση περιλαμβάνει κι ένα απόσπασμα από το ημερολόγιο του αδελφού του Αλέξανδρου, διοικητή του ανεξάρτητου τάγματος Φιλιατών, άμεσα σχετιζόμενο με τη μάχη του Παραπόταμου Φιλιατών στην οποία ο ίδιος ο Θεόφιλος τραυματίστηκε.

«Επί χάρτου - Χαρακτικά της Πρέβεζας». Καλαίσθητο συλλεκτικό folio, 160 σελίδων, δίγλωσσο (ελληνικά, αγγλικά), με αναπαραγωγές 20 σπάνιων χαρτών, χαρακτικών και φωτογραφιών της περιοχής της Πρέβεζας (ISBN: 960-7660-15-3).

Πρωτότυπο στον σχεδιασμό και περιεκτικό σε σπάνια ντοκουμέντα, το εκδοτικό αυτό εγχείρημα του προέδρου του Ιδρύματος Νικολάου Δ. Καράμπελα, φωτίζει ακόμα περισσότερο το ιστορικό παρελθόν της πόλης και αποκαλύπτει σημαντικά γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία της. Τυπωμένοι σε χαρτί εξαίρετης ποιότητας και υπόλευκου χρώματος οι σπάνιοι χάρτες, τα υπέροχα χαρακτικά και οι παλιές φωτογραφίες της Πρέβεζας μας ταξιδεύουν πίσω στον χρόνο και ανασυνθέτουν την ιστορική πορεία της μέσα στο διάβα των τελευταίων πέντε αιώνων. Χωρίς αμφιβολία πρόκειται για μια έκδοση που βασίζεται στην αγάπη του εκδότη για τον τόπο του, αλλά και στο ασίγαστο πάθος του για έρευνα και συλλογή.

«Νικόπολις Β΄». Δίτομο έργο, 1360 σελίδων, στο οποίο περιλαμβάνονται οι 52 εισηγήσεις του Δεύτερου Διεθνούς Συμποσίου για τη Νικόπολη που πραγματοποιήθηκε στην Πρέβεζα από 11 έως 15 Σεπτεμβρίου 2002. Την επιμέλεια του έργου, που δημοσιεύτηκε το 2007 (ISBN: 978-960-7660-16-9), υπογράφουν οι Νικόλαος Δ. Καράμπελας και Michael Stork.

Στον πρώτο τόμο δημοσιεύονται τα κείμενα των εισηγήσεων και στον δεύτερο το εποπτικό υλικό κάθε εισήγησης. Στο τέλος του δεύτερου τόμου είναι ενσωματωμένος συμπαγής δίσκος, στον οποίο έχουν αναπαραχθεί ψηφιακά τα πρακτικά του Πρώτου Διεθνούς Συμποσίου για τη Νικόπολη, που εκδόθηκαν το 1987 και έχουν ήδη εξαντληθεί. Από τις ανακοινώσεις περίπου οι μισές πραγματεύονται αρχαιολογικά δεδομένα που προέκυψαν κατά τις τελευταίες εργασίες έρευνας και ανάδειξης του χώρου και παρουσιάζουν ενδεικτικό μέρος του πλούτου της αρχαιογνωστικής πληροφορίας που υποκρύπτεται στον ερειπιώνα της Νικόπολης, όπως επισημαίνει στον πρόλογό του ο Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής Νικόπολης, Κωνσταντίνος Ζάχος, που επιμελείται και επιστημονικά την έκδοση. Η ιστορική εξέλιξη της πόλης, οι σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο της ύστερης αρχαιότητας, η τέχνη και ο πολιτισμός της, όπως έχουν αποτυπωθεί στα έργα αρχιτεκτονικής, γλυπτικής, κεραμικής, επιγραφικής, αλλά και η προστασία, προβολή και ανάδειξη των μνημείων της, αποτελούν αντικείμενα των παραπάνω ανακοινώσεων, πλουτίζοντας σε μεγάλο βαθμό τις μέχρι σήμερα γνώσεις μας.

Η βιβλιοθήκη και το αρχείο του Ιδρύματος

Στο οίκημα που στεγάζεται το Ίδρυμα βρίσκεται και η πλούσια βιβλιοθήκη του, απαραίτητη πραγματικά για τον ερευνητή που ασχολείται με την τοπική ιστορία. Στον ίδιο χώρο φυλάσσεται και το σπάνιο αρχειακό υλικό του, μοναδική επίσης πηγή πληροφόρησης.

Η βιβλιοθήκη του Ιδρύματος αποτελείται από 8.100 βιβλία και έντυπα (3.200 βιβλία, 3.500 άρθρα, 900 περιοδικά, 500 έντυπα αρχειακού υλικού) και 7.700 φύλλα εφημερίδων (1912-2006). Όλο το υλικό σχετίζεται με την τοπική ιστορία, αρχαιολογία, λογοτεχνία, λαογραφία, και είναι διαθέσιμο για ανάγνωση σε κάθε ενδιαφερόμενο που μπορεί να το αναζητήσει δίνοντας τις κατάλληλες λέξεις-κλειδιά, τον τίτλο, τον συγγραφέα, τον εκδότη, το έτος έκδοσης ή τον αριθμό ISBN, στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων που έχει δημιουργηθεί αποκλειστικά για τον σκοπό αυτό.

Το αρχείο του Ιδρύματος, ένας τοπικός «Ε.Λ.Ι.Α.», αποτελείται από παλαίτυπα έντυπα, χειρόγραφα, χάρτες, χαρακτικά, φωτογραφίες, επιστολικά δελτάρια και άλλου είδους έγγραφα, Ηπειρωτικού κυρίως ενδιαφέροντος. Και το υλικό αυτό, ο όγκος του οποίου ξεπερνά τις 10.000, είναι προσιτό για χρήση μέσα από την αντίστοιχη ηλεκτρονική βάση δεδομένων, όπου ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να αναζητήσει άμεσα αρκετά στοιχεία των χαρτών και χαρακτικών, όπως τον τίτλο, τον χαράκτη, τον τυπογράφο, τα τοπωνύμια που αναφαίνονται σ' αυτά, τον τύπο του υδατόσημου, τη χρονολογία, ακόμα και τις διαστάσεις τους.

Eπικοινωνία:

Εθνικής Αντιστάσεως  114,   Τ.Κ.: 481 00,  Πρέβεζα - Ελλάδα.

E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. & Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Σημείωση: Ευχαριστούμε το Ίδρυμα «Ακτία Νικόπολις» για το πολύτιμο υλικό που μας παραχώρησε.